De retourslag is misschien wel het meest onderschatte onderdeel van tennis. Terwijl iedereen druk bezig is met het perfectioneren van de opslag, wordt de return vaak stiefmoederlijk behandeld. Toch is het zo: je slaat tijdens een wedstrijd net zo vaak een retourslag als dat je serveert. Sterker nog, als je tegen een sterke server speelt, kan jouw return het verschil maken tussen winnen en verliezen. Tijd om dit cruciale onderdeel onder de loep te nemen.

Waarom de retourslag zo belangrijk is

Stel je voor: je tegenstander slaat een prima eerste opslag, jij blokkeert de bal terug in het net. Volgende punt: weer een opslag, weer een matige return. Voor je het weet sta je 0-4 achter en heb je geen enkel retourspel gewonnen. Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Veel clubspelers focussen zich op hun eigen opslagspel, maar vergeten dat ze de helft van de punten beginnen als returner.

Een goede retourslag geeft je direct druk op de server. Je neutraliseert diens voordeel en creëert kansen om het initiatief over te nemen. Denk aan spelers als Novak Djokovic — zijn return is legendarisch, niet omdat hij de bal ongelooflijk hard terugslaat, maar omdat hij consequent diep en geplaatst retourneert. Dat kun jij ook leren, op jouw eigen niveau.

De juiste uitgangspositie

Alles begint met waar je staat en hoe je klaarstaat. Veel spelers staan te ver naar achteren bij de return, alsof ze bang zijn voor de opslag. Maar hoe verder je van de basislijn staat, hoe meer hoek je de server geeft en hoe langer de bal onderweg is naar jouw tegenstander.

Een vuistregel: bij een tweede opslag sta je op of net binnen de basislijn. Bij een eerste opslag neem je een halve tot hele meter extra afstand, afhankelijk van de snelheid van de server. Sta op de ballen van je voeten, knieën licht gebogen, racket voor je lichaam. Denk aan een doelman die klaarstaat voor een strafschop — alert, ontspannen en klaar om te reageren.

De splitstap: jouw geheime wapen

Net voordat je tegenstander de bal raakt bij de opslag, maak je een kleine sprongetje: de splitstap. Dit is geen groot theatraal gebaar, maar een subtiele beweging waarbij je even beide voeten van de grond hebt en licht landt op het moment dat de server contact maakt met de bal. Hierdoor activeer je je spieren en kun je explosief naar links of rechts bewegen. Zonder splitstap sta je als het ware vastgelijmd aan de baan.

Techniek: minder is meer

De grootste fout die clubspelers maken bij de return? Een te grote uithaal. Bij een grondslag heb je tijd om je racket ver naar achteren te brengen, maar bij een return is die tijd er simpelweg niet. Verkort je uithaal drastisch. Denk aan een compacte beweging, bijna als een volley. Je gebruikt de snelheid van de opslag en stuurt de bal terug met een korte, gecontroleerde slag.

Bij een snelle eerste opslag is het vaak voldoende om je racket stevig vast te houden en de bal te blokkeren. Richt op diepte in plaats van snelheid. Een diepe return naar het midden van het veld is veel effectiever dan een wilde uithaal die in het net of buiten de lijnen belandt.

De tweede opslag: jouw kans om aan te vallen

Bij een tweede opslag verandert de dynamiek compleet. Nu heb je meer tijd en kun je agressiever spelen. Stap naar voren, neem de bal vroeg en richt op de hoeken. Dit is het moment om de server onder druk te zetten. Een aanvallende return op de tweede opslag is een van de meest effectieve tactieken in het tennis, op elk niveau.

Oefen dit bewust: vraag je trainingspartner om alleen tweede opslagen te slaan en probeer elke return diep in een hoek te plaatsen. Je zult merken dat je na een paar sessies veel meer vertrouwen krijgt in deze situatie.

Tactische keuzes bij de return

Waar sla je de return naartoe? Dat hangt af van de situatie, maar er zijn een paar richtlijnen die altijd werken. Retourneer bij voorkeur crosscourt — dat wil zeggen diagonaal. Je hebt dan het langste deel van de baan tot je beschikking en het net is in het midden op zijn laagst. Bovendien geef je je tegenstander minder hoek voor de volgende slag.

Wil je variëren? Probeer af en toe een korte return te slaan, vlak achter het net. Vooral tegen spelers die graag achter de basislijn blijven, kan dit verrassend effectief zijn. En tegen een server die naar het net komt na de opslag, is een return naar de voeten ideaal — laag en met weinig snelheid, zodat die een lastige halve volley moet spelen.

Mentale instelling

Misschien wel het allerbelangrijkste: ga met de juiste instelling het retourspel in. Veel spelers voelen zich bij voorbaat kansloos als returner, zeker tegen een sterke server. Maar draai het om: jij hebt niets te verliezen. De druk ligt bij de server om zijn of haar opslagspel te houden. Jij kunt vrijuit spelen en gaan voor je kansen.

Geef jezelf toestemming om fouten te maken bij de return. Liever een actieve fout — een bal die net buiten de lijn valt — dan een passieve fout waarbij je de bal voorzichtig in het net tikt. Durf te spelen, durf risico te nemen, en je zult merken dat je tegenstander nerveuzer wordt naarmate jij agressiever retourneert.

De retourslag verdient net zoveel aandacht in je training als je opslag, je forehand of je backhand. Door bewust te werken aan je positie, je splitstap, een compacte slagtechniek en slimme tactische keuzes, maak je van een zwak punt een betrouwbaar wapen. De volgende keer dat je de baan op stapt, besteed dan de eerste tien minuten van je inslagmoment eens puur aan het retourneren. Je zult versteld staan van het verschil dat het maakt in je wedstrijden.