De return is misschien wel het meest onderschatte onderdeel van het tennisspel. Terwijl veel clubspelers uren besteden aan het perfectioneren van hun opslag, krijgt de return vaak nauwelijks aandacht tijdens de training. Toch sla je in elke wedstrijd minstens de helft van je punten als returner. Tijd om daar verandering in te brengen.

Waarom de return zo belangrijk is

Stel je voor: je tegenstander serveert stevig, jij staat te ver naar achteren en slaat de bal halfslachtig terug. Het punt is eigenlijk al verloren voordat het begonnen is. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Veel clubspelers — van de derde klasse tot en met de hoofdklasse — worstelen met hun return, simpelweg omdat ze er nooit bewust aan werken.

Een goede return zet je meteen in een sterke positie in de rally. Het dwingt je tegenstander om na de opslag direct onder druk te staan, in plaats van dat hij of zij rustig het punt kan opbouwen. Vergelijk het met voetbal: als je als verdediger de bal direct na een corner goed wegwerkt, voorkom je gevaar. Zo werkt een sterke return ook.

De juiste positie op de baan

Alles begint met waar je staat. Te veel spelers staan bij de return op een vaste plek, ongeacht wie er serveert. Dat is een gemiste kans. Tegen een harde serveerder wil je een stap verder naar achteren staan, zodat je meer reactietijd hebt. Tegen iemand met een zwakkere opslag kun je juist een meter naar voren komen om de bal vroeg te nemen en druk te zetten.

Een goede vuistregel: sta op de eerste service ongeveer een halve meter achter de achterlijn. Bij de tweede service kom je naar voren, tot op of net voor de achterlijn. Door dit bewust te doen, geef je jezelf een tactisch voordeel dat veel tegenstanders niet verwachten.

Splitstap: het geheim van snelle reacties

De splitstap is het fundament van een goede return. Net voordat je tegenstander de bal raakt met de opslag, maak je een kleine sprong waarbij je voeten tegelijk landen, iets uit elkaar. Hierdoor sta je in balans en kun je explosief naar links of rechts bewegen. Zonder splitstap sta je vaak als aan de grond genageld en reageer je te laat.

Oefen dit eens zonder bal: laat iemand doen alsof hij serveert en maak steeds een splitstap op het juiste moment. Na twintig herhalingen voel je al hoe natuurlijk het wordt.

Compact slaan in plaats van uithalen

Een van de grootste fouten bij de return is een te grote uithaal. Bij een groundstroke heb je de tijd om je racket ver naar achteren te brengen. Bij de return heb je die luxe niet — zeker niet bij een snelle eerste service. Denk aan een korte, compacte beweging. Je gebruikt de snelheid van de opslag en stuurt de bal terug met controle.

Een handige oefening: ga met een trainingspartner op de baan staan en laat hem of haar vanuit de servicelijn platte ballen op je slaan. Jij mag je racket niet verder dan je heup naar achteren brengen. Je zult merken dat je de bal verrassend zuiver kunt terugspelen met minimale beweging. Dat gevoel wil je meenemen naar je wedstrijden.

Blokkeren versus aanvallen

Niet elke return hoeft een winnaar te zijn. Tegen een eerste service is het vaak slim om de bal te blokkeren: racketkop stevig, korte beweging, bal diep terugspelen. Het doel is simpelweg de bal in het spel houden en de server te dwingen om een extra slag te spelen. Bij de tweede service kun je agressiever zijn. Stap naar voren, neem de bal in de stijgende lijn en richt op de hoeken. Het verschil in aanpak tussen eerste en tweede return is cruciaal en wordt door veel spelers over het hoofd gezien.

Tactische keuzes bij de return

Waar sla je de return naartoe? Dat hangt af van de situatie, maar een paar richtlijnen helpen je op weg. In het enkelspel is diep door het midden vaak de veiligste en meest effectieve keuze. Je geeft je tegenstander weinig hoek en houdt jezelf in positie. Wil je variëren? Speel dan crosscourt — dat geeft je het meeste speelveld en de laagste netrand.

In het dubbelspel wordt de return nog belangrijker. Hier wil je de bal bij voorkeur laag en crosscourt spelen, weg van de netspeler. Een return die te hoog over het net gaat, is een uitnodiging voor de netspeler om de bal weg te tikken. Communiceer met je dubbelpartner over wanneer jullie een lobreturn of een strakke return langs de lijn inzetten.

Mentale scherpte bij het returnen

Returnen vraagt om concentratie. Kijk naar de bal in de hand van de server, volg de werpbeweging en probeer zo vroeg mogelijk te lezen waar de opslag naartoe gaat. Ervaren spelers letten op de rackethoek en de lichaamspositie van de server. Dat klinkt ingewikkeld, maar met oefening ontwikkel je hier een gevoel voor. Begin simpel: kijk of de server de bal meer naar links of rechts gooit. Dat vertelt je al veel over de richting van de service.

De return verdient een vaste plek in je trainingsroutine. Vraag je trainingspartner om regelmatig opslagseries te slaan terwijl jij je volledig op het returnen richt. Werk aan je positie, je splitstap, je compacte slag en je tactische keuzes. Je zult merken dat je wedstrijden er heel anders uit gaan zien wanneer je de return niet langer als bijzaak beschouwt, maar als een wapen dat je bewust inzet. Het verschil tussen winnen en verliezen zit vaak niet in de spectaculaire winners, maar in de kwaliteit van je return.