Omdat het hiaat tussen het oude en nieuwe tennisseizoen extreem kort is, zou je verwachten dat spelers in de toernooiloze periode behoefte hebben aan rust en bezinning. Dit geldt echter niet voor iedereen. Tijdens het zogeheten ‘off-season’ openbaart zich namelijk een ander fenomeen. Onder meer Aryna Sabalenka en onze ‘eigen’ Tallon Griekspoor lieten zich lenen voor gewetenloze exhibitiewedstrijden. De een streek oorlogsgeld uit Rusland op, terwijl de ander zonder blikken of blozen de reputatie van het vrouwentennis op het spel zette. Demonstratietennis blijkt zodoende geen onschuldige bijzaak, maar een privilege dat om begrenzing vraagt.
Dat tennissers in mindere mate beschikken over een moreel kompas, verbaast mij allerminst. Tennis is per slot van rekening een individualistische sport, daar horen soms ook individualistische keuzes bij. Toch valt op dat de morele pijngrens van sommige spelers wel heel ver is opgeschoven, zo ook bij Tallon Griekspoor. De Nederlandse nummer één maakte afgelopen november zijn opwachting bij een demonstratietoernooi in Rusland.
Dat Griekspoor, die een Russische vriendin heeft, ervoor kiest om te midden van een bezoek aan zijn schoonouders een aantal demonstratiewedstrijden te spelen in St. Petersburg, is wat mij betreft nog tot daaraan toe. De schoen wringt vooral wanneer zijn media-optredens omtrent het bezoek aan Rusland ter sprake komen.
Niet alleen wimpelde hij een goedbedoelde waarschuwing van demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel af met een vreemd bericht op X. “Heeft het ministerie niet iets beters te doen?”, luidde de reactie. Maar Griekspoor koos er ook voor om willens en wetens reclame te maken voor St. Petersburg door te stellen dat de Russische metropool ‘een van de mooiste steden is die hij ooit heeft gezien.’ In dat geval had hij daar misschien beter kunnen blijven.
Sportswashing
En dan hebben we het nog niet eens gehad over het feit dat het toernooi waaraan de vaandeldrager van het Nederlandse tennis deelnam, werd gesponsord door Gazprom, het Russische staatsgasbedrijf. Toen een Telegraaf-journalist hem daar onlangs mee confronteerde, reageerde Griekspoor als volgt. “Ik ben niet gek of achterlijk en weet dat het grootste probleem was dat het Russische staatsbedrijf Gazprom een van de sponsoren was. Maar zij betaalden ons prijzengeld helemaal niet.” Dat neemt echter niet weg dat Griekspoor middels zijn deelname heeft bijgedragen aan een stukje sportswashing van een bedrijf dat actief de oorlog tegen Oekraïne financiert.
In hetzelfde interview ging Griekspoor ook in op de beweegredenen achter zijn deelname. “Dit was een aanbieding waar ik geen nee tegen kon zeggen. Ik heb nog zes tot acht jaar om mijn geld te verdienen.” Jammer dat de kopman van de Davis Cup-ploeg die in 2024 de finale haalde een flinke smak geld uit Rusland verkiest boven een stukje moraliteit – allemaal zodat hij nóg vaker kan flaneren op een jetski in Dubai.
Over Dubai gesproken, dat was tevens de plaats waar de omstreden Battle of the Sexes eind december plaatsvond. In deze demonstratiewedstrijd stonden Nick Kyrgios, een afgegleden tennisser die zich in het verleden meermaals misogyne uitspraken permitteerde, en Aryna Sabalenka, de mondiale nummer één bij de vrouwen, tegenover elkaar. Het was in alles een recept voor mislukking.
Slap aftreksel
Niet alleen het resultaat (Kyrgios won met 6-3, 6-3) maar vooral de manier waarop was pijnlijk. Sabalenka verloor een wedstrijd die was ontwikkeld zodat zij kon winnen. De kant van de baan waarop de viervoudig Grand Slam-winnares de gehele wedstrijd speelde was namelijk 9% kleiner dan die van Kyrgios. Is de uitkomst van deze wedstrijd dan verrassend? Allesbehalve. De biologische verschillen tussen man en vrouw zijn onoverbrugbaar, zelfs wanneer er wordt gepoogd dit wel te overbruggen. Dat maakt het echter niet minder schrijnend.
De eerste Battle of the Sexes, die tussen Billie Jean King en Bobby Riggs in 1973, was van onschatbare waarde in de strijd die vrouwen voerde voor gelijke betalingen in de tennissport. De meest recente spin-off van die legendarische wedstrijd is een slap aftreksel dat bovendien het imago van vrouwentennis schaadt.
Hoewel dit slechts een demonstratiewedstrijd was, is het verloop ervan koren op de molen van iedereen die vindt dat vrouwen géén recht hebben op gelijke betaling. Kyrgios, duidelijk niet fit genoeg om een fatsoenlijke wedstrijd te spelen, won met twee vingers in de neus – ondanks dat hij werd benadeeld. Hoe je het ook wendt of keert, dat is geen goede reclame voor vrouwensport. Welke vrouw vond het in hemelsnaam een goed idee om deze wedstrijd, waarvan de uitkomst onvermijdelijk was, door te laten gaan?
Vrijwillige imagoschade
En dan komt het meest bizarre detail: Evolve, het management van zowel Kyrgios als Sabalenka, beweert dat geen van beiden betaald kreeg voor hun onderlinge ‘krachtmeting.’ Hoewel dat eerlijk gezegd moeilijk te geloven is, is het idee dat Sabalenka vrijwillig instapt in een karikatuur die de sport pak en beet vijftig jaar terugzet, misschien nog wel lachwekkender.
Misschien is dat wel de kern van het probleem. In tennis, net als in vrijwel alle andere sporten, is er altijd wel iemand die denkt dat er nog meer te winnen valt: geld, aandacht, clicks, enzovoort. Dat de sport die hem of haar zoveel heeft opgeleverd daar mogelijk onder bezwijkt, is voor het individu kennelijk van ondergeschikt belang. Zolang tennissers hun geweten ten grabbel blijven gooien, is er wat mij betreft maar één passende maatregel denkbaar: ontneem tennissers het demonstratierecht.
