Als dit jaar op de US Open geen enkele speler met een enkelhandige backhand de halve finale haalt bij de mannen is dat een primeur. Het gebeurde namelijk nog nooit dat tijdens een kalenderjaar alle spelers tijdens halve finales op grandslamtoernooien met een dubbelhandige backhand speelde. Wat is er aan de hand?
Als kleine jongen wil ik spelen zoals Gustavo Kuerten, de Braziliaan die drie keer Roland Garros won. Maar ik keek ook met veel bewondering naar Roger Federer, mijn streekgenoot Sjeng Schalken en later Stan Wawrinka.
Allemaal spelers met een enkelhandige backhand. Dat vond ik de mooiste spelers. En mooi spelen, dat vond ik toch wel belangrijk. Iets te belangrijk, misschien. Nadat mijn trainer eens voorstelde om het enkelhandig te proberen (dubbelhandig was het niet veel), was ik dus snel vertrokken.
Ik was een van de weinige. En zeker als ik tegenwoordig tegen een jongere tegenstander speel, speelt diegene vrijwel altijd met een dubbelhandige backhand.
Proftennis
Ook in het proftennis is het flink zoeken naar een speler met een enkelhandige backhand. De eerste die je tegenkomst is de Italiaan Lorenzo Musetti, de nummer 14 van de wereld. Verder in de top-100 vind je alleen Denis Shapovalov (ATP-47), Stefanos Tsitsipas (ATP-53), Daniel Altmeier (ATP-57) en Alexander Kovacevic (ATP-89). Andere spelers met een erkende enkelhandige backhand Stan Wawrinka (misschien wel de mooiste en beste ooit) en Grigor Dimitrov bevinden zich buitende top-100 van de wereldranglijst.
Vergelijk het eens met 1973, het jaar waarin de ATP-ranglijst voor het eerst werd gepubliceerd. Negen van de tien van de beste tennissers sloegen de backhand enkelhandig. Alleen de Amerikaan Jimmy Connors was een uitzondering.
Roger Federer
Twintigvoudig grandslamwinnaar Roger Federer, uiteraard met enkelhandige backhand, speelt deze week bij de US Open een demonstratiewedstrijd. Hij trainde op Arthur Ashe – toevallig of niet – met Musetti.
Tijdens een persconferentie in New York sprak hij over de teloorgang van de enkelhandige backhand. Als eerste reden stipt hij de tennisstijl van de coaches aan. “Toen ik opgroeide, speelde 90 procent van mijn coaches een enkelhandige backhand. Als je coach een enkelhandige backhand heeft, dan is de kans groter dat je zelf ook enkelhandig gaat spelen.”
Tegenwoordig spelen de coaches vrijwel allemaal dubbelhandig, dus geldt het andersom. Dat gevoel heb ik erbij.”
Makkelijker
Verder stelt Federer dat een enkelhandige backhand ‘gewoon makkelijker aan te leren is’. Hij ondervond het van dichtbij toen een van zijn kinderen van een dubbelhandige backhand switchte naar een enkelhandige backhand. “Ik zie hoe moeilijk het is voor hem om de bal te slaan en te controleren. En natuurlijk krijg je uiteindelijk controle, maar dat kost tijd.”
En juist dat is een probleem tegenwoordig, stelt hij. “Want je krijgt nauwelijks tijd. Iedere verandering moet onmiddellijk gebeuren. En dat gaat niet bij technische veranderingen, dat kost nu eenmaal tijd en soms frustratie. Ik denk dat dat ook een reden is waarom spelers bij een dubbelhandige backhand blijven.”
Netspel
Spelers met een enkelhandige backhand spelen vaak met meer variatie en hebben meestal een betere slice en volley. Maar het netspel is veel minder belangrijk dan voorheen, stelt Federer. “In mijn tijd speelden we misschien 50 procent volleys en 50 procent vanaf de baseline. Voor mijn tijd was het misschien wel 80 procent aan het net. Tegenwoordig is volledig omgedraaid: ik denk 90 procent vanaf de baseline.”
Meer reikwijdte?
Tot slot. De zevenvoudig Wimbledon-winnaar ziet ook dat door de fysieke vooruitgang een belangrijk voordeel verdwenen is. Voorheen werd altijd gesteld dat spelers met één hand een grotere reikwijdte hadden. “Maar als je ziet hoe Nadal en Djokovic (beiden dubbelhandig, red.) met een open stand in de hoek kunnen glijden en verdedigen, is dat voordeel wel verdwenen.”
Hoopvol
Het uitsterven van de enkelhandige backhand lijkt dus onomkeerbaar. Federer: “Maar ik blijf hoopvol. Dit is nog niet het einde. Misschien was dit wel de reden waarom ik deze middag met Musetti trainde, om hem een beetje wijsheid te geven.”
En ik? Stiekem ben ik toch trots op mijn enkelhandige backhand en hoop ik dat Musetti de US Open wint.
