Vraag een willekeurige clubspeler waar hij of zij het meest op traint, en het antwoord is bijna altijd: de service. Logisch, want de opslag is de enige slag die je volledig zelf in de hand hebt. Maar wat doe je als je tegenstander serveert? Dan moet je retourneren — en juist die slag krijgt op de training veel te weinig aandacht. Tijd om daar verandering in te brengen.

Waarom de return zo belangrijk is

Denk er eens over na: in elke set retourneer je minstens de helft van de punten. Als je return zwak is, geef je je tegenstander bij elk servicegame een enorm voordeel. Een goede return daarentegen zet direct druk op de server en kan het verschil maken tussen winnen en verliezen. Toch besteden de meeste recreatieve spelers nauwelijks gerichte tijd aan het oefenen van hun return. Dat is een gemiste kans.

Kijk naar de wereldtop: spelers als Novak Djokovic en Iga Świątek staan bekend om hun ijzersterke return. Ze breken hun tegenstanders niet alleen door zelf goed te serveren, maar juist door de opslag van de ander te neutraliseren. Op clubniveau kun je met een paar gerichte aanpassingen al een enorme sprong maken.

De juiste uitgangspositie

Alles begint met waar je staat en hoe je staat. Veel spelers staan te ver achter de basislijn bij het retourneren. Daardoor krijg je de bal pas laat en heb je minder opties. Probeer een stap dichter bij de basislijn te gaan staan, zeker als je tegenstander geen hele harde service heeft. Je verkort de reactietijd, maar je neemt de bal ook eerder — waardoor je tegenstander minder tijd heeft om zich voor te bereiden op jouw return.

Je houding is minstens zo belangrijk. Sta op de ballen van je voeten, met je knieën licht gebogen en je racket voor je lichaam. Maak een kleine splitstap net voordat je tegenstander de bal raakt. Die splitstap — een kort sprongetje waarbij je voeten gelijktijdig landen — zorgt ervoor dat je explosief naar links of rechts kunt bewegen. Zonder die splitstap sta je vaak als het ware vastgeplakt aan de grond.

Kort en krachtig: de compacte zwaai

De grootste fout die clubspelers maken bij de return? Een te grote uithaal. Bij een gewone grondslag heb je de tijd voor een volledige zwaai, maar bij een return is die tijd er simpelweg niet. Denk aan de return als een volley met een iets langere beweging. Je neemt het racket kort naar achteren en blokkeert of stuurt de bal terug met een compacte, gecontroleerde slag.

Een handige oefening: ga op de servicelijn staan en laat iemand vanaf de overkant serveren. Omdat je zo dichtbij staat, word je gedwongen om je zwaai kort te houden. Na een paar minuten voel je vanzelf hoe een compacte returnbeweging aanvoelt. Ga daarna stap voor stap terug naar je normale positie en probeer datzelfde gevoel vast te houden.

Lees de service van je tegenstander

Goede returners zijn ook goede lezers. Let op de balworp van je tegenstander: gooit hij de bal meer naar rechts, dan komt er waarschijnlijk een slice. Gooit hij de bal meer boven het hoofd of iets naar links, dan is een vlakke of topspin-service waarschijnlijker. Ook de racketbeweging en de lichaamshouding geven aanwijzingen. Je hoeft geen gedachtelezer te zijn — met een beetje observatie kun je al veel sneller anticiperen.

Probeer tijdens de warming-up bewust te letten op de patronen van je tegenstander. Serveert hij op belangrijke punten vaak naar buiten? Kiest hij bij een tweede service altijd voor de backhandkant? Hoe meer informatie je verzamelt, hoe beter je kunt anticiperen tijdens de wedstrijd.

Tactisch retourneren: diep en naar het midden

Je hoeft met je return niet meteen een winner te slaan. Sterker nog: dat is vaak een recept voor onnodige fouten. Een diepe return naar het midden van het veld is tactisch gezien een van de beste opties. Je geeft je tegenstander geen hoek om mee te werken, en je koopt jezelf tijd om een goede positie op de baan in te nemen. Pas als je een zwakkere tweede service krijgt, kun je agressiever worden en de bal naar een hoek sturen.

Oefen gericht en regelmatig

De return oefen je het best in wedstrijdsituaties. Vraag je trainingspartner om sets te spelen waarin alleen de returngames tellen. Of doe een oefening waarbij de server steeds opslaat en de returner punten krijgt voor elke return die in het veld landt. Door de return structureel in je training op te nemen, wordt het een automatisme in plaats van een zwakke plek.

Een andere effectieve oefenvorm is het oefenen met een ballenkanon die is ingesteld op servicesnelheid. Zo kun je honderden returns slaan zonder dat je afhankelijk bent van een trainingspartner. Varieer daarbij in snelheid en richting, zodat je leert schakelen tussen verschillende soorten services.

De return is misschien niet de meest spectaculaire slag op de tennisbaan, maar het is wel een van de meest bepalende. Door bewust te werken aan je positie, je zwaailengte en je tactische keuzes, maak je het je tegenstander een stuk lastiger om zijn servicegames binnen te halen. En dat merk je direct in de resultaten. De volgende keer dat je de baan op stapt, besteed dan eens net zoveel aandacht aan je return als aan je opslag — je zult versteld staan van het verschil dat het maakt.